Ba nhà sản xuất bộ nhớ lớn nhất thế giới gồm Samsung Electronics, SK hynix và Micron đang phải đối mặt với một vụ kiện tập thể tại Mỹ. Nguyên đơn cáo buộc các công ty này đã phối hợp hạn chế nguồn cung DRAM nhằm đẩy giá bộ nhớ tăng mạnh, gây thiệt hại cho người tiêu dùng và doanh nghiệp mua linh kiện.
Nếu các cáo buộc được chứng minh trước tòa, đây có thể trở thành một trong những vụ kiện chống độc quyền đáng chú ý nhất của ngành bán dẫn trong nhiều năm gần đây.
Vụ kiện cáo buộc ba hãng thông đồng hạn chế nguồn cung
Theo đơn kiện được đệ trình lên tòa án liên bang Mỹ, Samsung, SK hynix và Micron bị cho là đã cùng nhau giảm tốc độ mở rộng sản lượng DRAM, qua đó tạo ra tình trạng khan hiếm nhân tạo trên thị trường.
Nguyên đơn cho rằng chiến lược này đã khiến giá DRAM tăng mạnh trong thời gian qua, ảnh hưởng đến hàng loạt sản phẩm điện tử như:
- Máy tính để bàn và laptop.
- Máy chủ trung tâm dữ liệu.
- Điện thoại thông minh.
- Thiết bị AI và điện toán hiệu năng cao.
Đơn kiện yêu cầu các công ty bồi thường thiệt hại theo quy định của luật chống độc quyền tại Mỹ.
Vì sao giá DRAM tăng mạnh?
Thị trường DRAM trong hai năm gần đây chứng kiến mức tăng giá đáng kể do nhiều yếu tố.
Bên cạnh nhu cầu bùng nổ từ AI và trung tâm dữ liệu, nguồn cung cũng chịu áp lực bởi chi phí sản xuất tăng cao và việc các hãng ưu tiên sản xuất dòng bộ nhớ cao cấp như HBM dành cho GPU AI.
Nguyên đơn cho rằng ngoài các yếu tố thị trường, việc ba nhà sản xuất lớn cùng hạn chế mở rộng sản lượng đã góp phần khiến giá DRAM tăng nhanh hơn mức bình thường.
Hiện tại, Samsung, SK hynix và Micron đang kiểm soát phần lớn thị phần DRAM toàn cầu, nên mọi thay đổi về sản lượng đều có tác động đáng kể đến giá bán.
Ba “ông lớn” đang thống trị thị trường DRAM
Theo nhiều báo cáo thị trường, Samsung, SK hynix và Micron chiếm phần lớn nguồn cung DRAM toàn cầu.
Nhờ quy mô sản xuất lớn và công nghệ tiên tiến, ba doanh nghiệp này gần như quyết định xu hướng của ngành bộ nhớ trong nhiều năm qua. Chính vì vậy, bất kỳ nghi vấn nào liên quan đến việc phối hợp điều chỉnh sản lượng đều thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý và giới đầu tư.
Tuy nhiên, việc thị trường tập trung vào số ít nhà sản xuất cũng không đồng nghĩa với việc đã xảy ra hành vi thông đồng. Điều này sẽ cần được xem xét dựa trên các bằng chứng được trình bày trong quá trình tố tụng.
Ngành bán dẫn từng nhiều lần đối mặt với các vụ kiện tương tự
Đây không phải lần đầu ngành bộ nhớ bị điều tra vì các cáo buộc liên quan đến cạnh tranh.
Trong quá khứ, nhiều nhà sản xuất DRAM từng bị các cơ quan quản lý tại Mỹ, châu Âu và châu Á điều tra hoặc xử phạt vì các hành vi vi phạm luật cạnh tranh. Những vụ việc đó đã góp phần khiến các hoạt động điều chỉnh sản lượng và định giá trong ngành bán dẫn luôn được theo dõi rất chặt chẽ.
Chính vì vậy, vụ kiện lần này được đánh giá sẽ thu hút sự quan tâm lớn từ cả thị trường tài chính lẫn ngành công nghệ.
Vụ kiện có thể tác động như thế nào?
Hiện vụ việc mới chỉ ở giai đoạn khởi kiện và chưa có phán quyết từ tòa án.
Nếu vụ kiện được tiếp tục xét xử, các doanh nghiệp có thể phải cung cấp nhiều tài liệu liên quan đến kế hoạch sản xuất, chiến lược kinh doanh và hoạt động định giá để phục vụ quá trình điều tra.
Trong trường hợp các cáo buộc được chứng minh, các công ty có thể phải đối mặt với khoản bồi thường lớn cũng như áp lực tăng cường giám sát từ các cơ quan quản lý.
Ngược lại, nếu không đủ bằng chứng, vụ kiện cũng có thể bị bác bỏ.
Người tiêu dùng có nên lo lắng?
Đối với người dùng phổ thông, vụ kiện chưa tạo ra tác động trực tiếp đến giá RAM trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, giá DRAM vẫn được dự báo duy trì ở mức cao do nhu cầu từ AI, trung tâm dữ liệu và các dòng bộ nhớ HBM tiếp tục tăng mạnh. Vì vậy, giá linh kiện máy tính và nhiều thiết bị điện tử vẫn có thể chịu ảnh hưởng từ diễn biến của thị trường bộ nhớ trong thời gian tới.
Kết luận
Vụ kiện tập thể nhằm vào Samsung, SK hynix và Micron đánh dấu diễn biến mới trong bối cảnh giá DRAM liên tục tăng cao. Dù các cáo buộc về hành vi thông đồng hạn chế nguồn cung vẫn chưa được tòa án xác nhận, vụ việc cho thấy thị trường bộ nhớ đang chịu sự giám sát chặt chẽ hơn bao giờ hết khi ba doanh nghiệp này nắm giữ phần lớn nguồn cung DRAM toàn cầu.